Menu
_w300.png)
De drie levens van Josef Klein
Ulla Lenze
Omschrijving
Voor de lezers van Het complot tegen Amerika van Roth en Manhattan Beach van Egan. Een stapel brieven tussen Lenzes oudoom en diens broer, Josef en Carl Klein, vormt het vertrekpunt voor deze roerende familiegeschiedenis.
Het broeit in de straten van New York. Antisemitische en racistische groeperingen wedijveren om de sympathie van de massa en Duitse nationalisten bewieroken Hitler als dé man. Voor de teruggetrokken Josef Klein is Harlem zijn wereld, jazz zijn muziek – en hij is hartstochtelijk radiozendamateur. Zijn technische vaardigheden trekken de aandacht van invloedrijke mannen en voor hij het doorheeft is hij een radertje in een Duits spionagenetwerk. En vervolgens in de Amerikaanse contraspionage - het laatste in ruil voor strafvermindering.
Jaren later voert zijn weg naar zijn broer en zijn gezin in naoorlogs Duitsland, en naar Zuid-Amerika, waar hem lang na de gebeurtenissen een poststuk uit Neuss bereikt met daarin een journalistieke reportage over de inzet van de Duitse geheime dienst in Amerika.
De basis van De drie levens van Josef Klein is de correspondentie tussen de oudoom van Ulla Lenze, Josef Klein, en diens broer. Het resultaat is een wonderschoon melancholische portret van de familie Klein. En het is onmogelijk niet te zien hoezeer het politieke klimaat van radicalisering, nepnieuws en racisme van die jaren zijn echo lijkt te hebben in de Verenigde Staten van nu.
Vertaald door Kris Lauwerys & Isabelle Schoepen
Reacties op dit boek
'De hoofdstukken over Duitsland zijn ronduit ontroerend, omdat ze de melancholie en eenzaamheid weergeven van door de oorlog verstoorde levens, die er met moeite nog wat van proberen te maken.'
'Een sterk boek over een interessant mens tegen wil en dank.'
'Die rustige, bijna ingetogen manier van vertellen is de kracht van de roman.'
'Het enge van De drie levens van Josef Klein is een actualiteit die echter nergens tentoon wordt gesteld. (...) De roman seint de tekenen van het verleden in morseschrift door naar het heden.'
Video
Ulla Lenze over De drie levens van Josef Klein
Leesfragment
San José, Costa Rica, mei 1953
Vroege avond, schemering, wolken insecten. Onder het rijden waaien ze in zijn gezicht, hij knijpt zijn ogen dicht. En toch ziet hij, als hij afbuigt van de groene rivier, Maria. Ze staat op de trappen voor het huis ietwat onrustig van de ene voet op de andere te wippen, één keer mept ze op haar arm. En hij ziet nog iets: ze lijkt hem op te wachten.
‘Don José, post voor u,’ roept Maria, terwijl hij zijn snorfiets parkeert. ‘Op de trap,’ zegt ze. ‘Uit Duitsland,’ als hij langs haar heen loopt. Op dat moment vertraagt hij zijn pas.
Hij heeft zijn broer drie maanden niet geschreven. Meestal komt hem dat op verwijten te staan. Wij hebben toch altijd ons best gedaan de relatie in stand te houden.
‘Wil je even binnenkomen? Ik heb frisse limonade.’
Carls brief moet dus wachten.
Van de uitgever
Brief aan mijn lezers
‘Ik vond het een heerlijk idee om de geschiedenis van een echt bestaand persoon tot leven te brengen en te fictionaliseren – iemand wiens leven bovendien zulke avontuurlijke wendingen had genomen als dat van mijn oudoom. Het materiaal voor dit idee kreeg ik van mijn moeder aangereikt, zij overhandigde me een aantal jaar geleden de correspondentie tussen Josef Klein en zijn broer Carl Klein, de vader van mijn moeder.
Het ging me niet om het onthullen van een vreselijk familiegeheim, want we wisten allemaal tot op zekere hoogte wel dat we een tamelijk avontuurlijke oudoom hadden, al was onze kennis enigszins oppervlakkig.
Tot ik de vaak ontroerende brieven tussen de twee broers in handen kreeg – zij bleken een prachtig uitgangspunt om Josef Klein en zijn familie en omgeving tot leven te brengen op papier.’
Ulla Lenze