De sneeuwkristallen dalen langzaam door de duisternis en vlijen zich op het stadje. Het droge, knerpende geluid van mijn voetstappen is het enige wat de stilte in de straten doorbreekt. Witte rook stijgt langzaam op uit de schoorstenen van de oude, donkere houten villa’s. In sommige tuinen staan miniatuurreplica’s in dezelfde bouwstijl, als vogelhuisjes. Rond de lampen van de straatlantaarns ontstaan stralenkransen, geheel volgens de wet van verstrooiing van licht in gekristalliseerde watermoleculen.
De sneeuw, die al wekenlang valt, heeft alle scherpe hoeken en randen uitgegumd en een wereld van zachte contouren geschapen. Alles heeft zich in zichzelf teruggetrokken, in een diepe, serene sluimering, alsof het provinciestadje slechts een verlengstuk is van de bossen eromheen. De bomen en struiken zijn bevroren, veel takken buigen door naar de grond. Insecten en dieren schuilen in hun nesten en holen, de mensen onder hun warme dekbedden.
In een dergelijke winternacht doet de stad denken aan het siervoorwerp dat veel mensen vlak voor Kerstmis uit de kelder of van zolder halen: die kleine glazen halve bollen, gevuld met vloeistof met daarin een idyllische microkosmos. Als je de bol omdraait of schudt, begint het te ‘sneeuwen’.
De man die de wereld wilde zien
Morten A. Strøksnes
Carl Lumholtz’ verhaal is amper bekend, hoewel hij in zijn eigen tijd befaamd was om zijn expedities naar Australië, Mexico en Borneo, het huidige Kalimantan. Bij leven werd Lumholtz overladen met onderscheidingen en in één adem genoemd met collega-verkenners als Amundsen en Nansen, Stanley en Livingstone.
De man die de wereld wilde zien brengt verandering in Lumholtz’ onbekendheid: Morten A. Strøksnes heeft een ambitieus en uniek boek geschreven over de Noorse ontdekkingsreiziger, rijk geïllustreerd met foto’s en kaarten.
Vandaag de dag komt de wereld waarin Lumholtz werd geboren ons vreemd voor. Tijdens diens leven echter, stapte men de moderne tijd in. In dit spanningsveld tussen het vreemde en het vertrouwde heeft Strøksnes uitzonderlijk rijke materie aangeboord. Zijn reizen gaan vergezeld van uitgebreid, baanbrekend onderzoek in archieven over de hele wereld, niet in de laatste plaats in de Verenigde Staten, waar Lumholtz dertig jaar lang zijn uitvalsbasis had.
Strøksnes onthult niet alleen Lumholtz’ leven en tijd in al zijn pracht, wreedheid en geweld; hij gebruikt diens tijdperk ook als een donkere weerspiegeling van de onze – en al haar crises.

Morten A. Strøksnes